Ekonomia

Na niektórych obszarach Europy (na wschód od Łaby) ewolucja systemu feudalnego przebiegała inaczej. Wzrost zapotrzebowania na produkty rolne wyprzedził rozluźnienie więzów zależności poddańczej. Nastąpił rozwój folwarków należących do feudałów, produkujących zboże na sprzedaż. W posiadłościach tych wykorzystywano w coraz większym stopniu darmową, pańszczyźnianą pracę poddanych chłopów. Zamiast czynszu wprowadzono rentę odrobkową. Ten kierunek rozwoju wpłynął ujemnie na sytuację miast i utrudnił kształtowanie się nowych form ekonomicznych. Dopóki bowiem chłop był zobowiązany do płacenia panu renty w pieniądzu, musiał zbywać swe produkty na rynku, a tym samym brał udział w obrotach towarowo-pieniężnych. Przejście na rentę odrobkową oderwało chłopa od rynku, co spowodowało spadek aktywności handlu, a tym samym przyczyniło się do pauperyzacji ludności miejskiej. Wspólnota pierwotna, niewolnictwo, azjatycki sposób produkcji oraz feudalizm charakteryzowały się panowaniem gospodarki naturalnej, aczkolwiek w niektórych epokach oraz regionach handel mógł odgrywać ważną — zwłaszcza dla klas posiadających — rolę. Najważniejszym działem produkcji pozostawało rolnictwo, w którym postęp sił wytwórczych był powolny, nieraz nietrwały.
adwokat warszawa Windykacja Wrocław tulipan park