Ekonomia

Obok uprawy roślin rozwijał się chów zwierząt. W pewnych rejonach, przede wszystkim stepowych, hodowla (a zwłaszcza chów bydła) dawała większe efekty niż uprawa roli, toteż niektóre ludy nią właśnie zaczęły się głównie zajmować. W ten sposób powstawały podstawy pierwszego wielkiego społecznego podziału pracy (koniec III i II tysiąclecia p.n.e.), a zarazem warunki wymiany artykułów hodowli za produkty roślinne. Pierwsi rolnicy uprawiali ziemię za pomocą zaostrzonego kija? którym spulchniano glebę pod zasiew ziarna lub drążono otwory pod sadzonki. Dziś jeszcze spotyka się taki sposób uprawy ziemi w niektórych rejonach Afryki, Ameryki Południowej i na wyspach Pacyfiku. Z kija powstała motyka, wyrabiana z gałęzi, niekiedy zaopatrzona w ostrze z rogu. Ponieważ narzędzia te łatwo się tępiły, zaczęto przymocowywać do kija ostrze kamienne; tak powstała motyka kamienna, której miejsce zajęła później metalowa. Motyka stanowiła narzędzie charakterystyczne dla rolnictwa kopieniaczego. Dziś jeszcze spotyka się kopieniacką uprawę ziemi u niektórych ludów Azji, Afryki, Ameryki i Oceanii. Tym systemem uprawia się rośliny dające obfitą ilość pokarmu z małych działek na terenach gęsto zaludnionych w strefach cieplejszych i wilgotnych (ryż, rośliny bulwiaste).
Tomasz Foik planowanie produkcji sushi katowice