Ekonomia

Jeszcze w okresie wspólnoty pierwotnej, w jej stadium końcowym, pojawiło się zjawisko niewolnictwa. Jak już wspomnieliśmy, schwytani w czasie wojny jeńcy stawali się własnością zwycięzców i musieli dla nich pracować, zadowalając się wydzielanymi przez właścicieli środkami utrzymania. Początkowo pozycja niewolnika była stosunkowo niezła. Pracował z reguły wespół z ludźmi wolnymi, mógł też żywić nadzieję na uwolnienie i przyjęcie do plemienia; praca niewolników miała bowiem tylko marginesowe znaczenie dla gospodarki. Tę formę zależności nazywamy niewolnictwem patriarchalnym. W niektórych społeczeństwach niewolnictwo rozwinęło się stopniowo w podstawową formę gospodarowania. Liczna klasa niewolników pracowała na roli, w kopalniach, a także w warsztatach rzemieślniczych. Stanowili oni własność swych panów, nie mieli żadnych praw i traktowani byli jak przedmioty. Właściciele niewolników i niewolnicy reprezentowali dwie podstawowe klasy społeczeństwa niewolniczego. W odróżnieniu od wspólnoty pierwotnej podstawą społeczeństwa niewolniczego była nierówność materialna i społeczna oraz wyzysk człowieka przez człowieka. Cały produkt pracy niewolnika stanowił własność jego pana. Oczywiście niewolnik musiał też jeść, a więc właściciel wydzielał z otrzymanych wyrobów część niezbędną do utrzymania przy życiu bezpośrednich wytwórców.
życzenia bożonarodzeniowe i świąteczne jeden procent mikropale